• BIST 104.499
  • Altın 271,223
  • Dolar 5,7570
  • Euro 6,3436
  • Bursa 15 °C
  • Ankara 11 °C
  • Bingöl 8 °C
  • İstanbul 17 °C
  • Van 10 °C
  • Kars 0 °C
  • Ağrı 6 °C
  • Muş 6 °C
  • Diyarbakır 12 °C
  • Bayburt 3 °C

TASAVVUF VE TERBİYE (İSLAM ETİK BİLİMİ) -3

İbrahim Halil ER

Tasavvufta insan terbiyesi konusunda iki prensip baş başa yürümektedir. Bunlar

a) Nefis Terbiyesi (Tariki Nefsani)
b) Ruh Terbiyesi (Tariki Ruhani)

Bu durumda iki şey ortaya çıkmaktadır. Nefis başka, ruh başka bir şey midir? Yoksa ikisi de aynı şeyin farklı ifadesi midir? Bu konu hep tartışılmış, ikisini aynı gören ve farklı gören ekoller/öğretiler olmuştur.

Hakim Tirmizi “Nefse ruh-i hayvani adını vermiştir. O da nefsi natıka olan kalp ile beden arasında bir vasıtadır.” Hucviri ise nefsi “tüm şerrin kaynağı ve kötülüğün temeli” diye tanımlar.

Fakat genelde sufiler nefs sözcüğünü kullandığında onunla cismani bir varlığı kast etmezler. Onların nefs kelimesinden kast ettikleri kulun kötü ve sorunlu vasıfları ile kınanan ve kötü görülen huy ve fiilleridir. Burada nefse yüklenen kötü olma vasfı Kur’an ve Sünnet göz önünde bulundurularak verilmiştir.

Günümüz modern psikoloji kısmen tasavvuf’un nefs tanımına yaklaşmıştır.Onların güdüler ve libido diyerek tanımladıkları şey, aslında mutasavvufların nefs diye anlattığı şeyin bir kısmıdır. Daha modern psikoloji tasavvufun geniş nefs tanımına ulaşmamıştır.

KÖTÜLÜK VE KÖTÜ HUYLAR

Kulun hastalıklı özellikleri iki türlüdür. Birincisi iradesi ile kazandığı günah ve isyandır. Bunlar haram veya mekruh kılınarak yasaklanan şeylerdir. İkincisi ise aşağı ve sufli (adi) huylardır. Bunlar bir anlamda insanda doğuşta var olan dürtülerdir. Hatta tüm kötülüklerin asıl özü, beslendikleri yeri ve kaynağıdır. Bunlar; kibir, gazap, kin, hased, yalan, hile, kendini beğenmişlik ve tahammülsüzlük gibi yerilen huylardır.

Nefsin en zor kısmı bu ikincisidir. Çünkü nefis aslında yerilen bu unsurların güzel olduğunu sanmaktadır. Önce nefsi bu unsurların güzel olmadığı konusunda ikna etmek ve hatta kabul ettirmek gerekir. Bunu sağlamak bile başlı başına zor bir iştir. Çünkü bir çok nefis, bizim çirkin olarak vasıflandırdığımız bu isimlendirmeyi bile kabul etememektedir. Kibri onur, kendini beğenmişliği karizma, kini cesaret, kıskançlığı sevgi, öfkeyi atiklik, hileyi kurnazlık ve yalanı da siyaset olarak görmektedir. Önce onu ikna etmemiz ve o kötü huyları gerçek vasfı ile vasıflandırmamız gerekir. Yani nefsi ikna etmek epey zorlu bir süreçtir.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
BUNLARA BAKTINIZ MI?
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 Serhad Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 05434080000 Faks : haber@acarhaber.com