11 ili sarsan, 50 binden fazla canımızı yitirdiğimiz ve yaklaşık 150 milyar dolarlık bir ekonomik yükle karşı karşıya kaldığımız o büyük felaketin üzerinden zaman geçti. 500 binden fazla konutun yıkıldığı ya da ağır hasar aldığı bir tabloda, enkazın altından kalkmak her yönetimin harcı değildir. Hatırlayın; 99 depreminin ekonomik ve sosyal faturası, dönemin iktidarını ilk seçimde sandığa gömmüştü. Bugün ise karşımızda farklı bir refleks var.
Enkazdan Modern Şehirlere: 455 Bin Konutun Mimarı Kim?
Birileri "bu yükün altında kalsalar da biz gelsek" diye el ovuştururken, iktidar kolları sıvayıp işe koyuldu. Sadece enkazın kaldırılabileceği bir zaman diliminde; yolları, parkları, ibadethaneleri ve altyapısıyla yepyeni şehirler inşa edildi. 455 bin konut dile kolay... Bu sadece bir inşaat faaliyeti değil, devasa bir finansman başarısıdır. Muhalefet kanadından bile bölgeyi ziyaret eden insaf sahibi isimler, bugün bu hakkı teslim etmek durumunda kalıyor.
Devlet Ticaret mi Yaptı, Hizmet mi?
Rakamlara ve ödeme koşullarına baktığımızda, karşımızda bir "satış" değil, devasa bir "sosyal devlet" yardımı görüyoruz:
-
Altyapı katılım payı alınmıyor.
-
Maliyetin sadece yarısı talep ediliyor.
-
İlk 2 yıl ödemesiz, 18 yıl vade ve sıfır faiz.
-
Peşin ödemek isteyene ise maliyetin sadece dörtte biri kadar bir yükümlülük.
Buna "komik" demek bile yetersiz kalır; bu resmen devletin vatandaşına "sen yeter ki ayağa kalk, ben buradayım" demesidir.
Eleştiri mi, El İnsaf mı?
Peki, bunca çabaya rağmen neyi eleştiriyoruz? "Annemle evlerimiz iki sokak ayrı düştü" diyen de var, deprem bölgesine sadece bir minibüs ve çöp konteyneri gönderip "biz olmasak bu işler yürümezdi" edasıyla dolaşanlar da...
Binlerce konutun teslim edildiği bir ortamda, kura şanssızlıklarını veya küçük teknik aksaklıkları büyük bir "beceriksizlik" gibi pazarlamak ne kadar vicdani? Depremzedeler arasında bile bu yapılanları görmezden gelenlerin olması, sanırım insanoğlunun en büyük sınavlarından biri. Sonuç ortada: Ortada yükselen şehirler ve evine kavuşan binlerce aile var. Takdir, her zaman olduğu gibi milletindir.