Muş sokaklarında bugünlerde bir telaş var ama bu telaş ne yazık ki bayram sevinci değil, ay sonunu getirme kaygısı. Şehrin marketlerini gezerken karşılaştığım tablolar, ekonomik verilerin çok ötesinde bir "vicdan tutulmasını" gözler önüne seriyor. Sadece iki gün önce aldığımız temel gıda ürünlerinin üzerindeki etiketler, adeta bir gecede sihirli bir değnek değmişçesine (!) ikiye, üçe katlanmış.
Etiketlerdeki İnsaf Sınırı: Patlıcan 240 TL Olur mu?
Rakamlar yalan söylemez ama bu rakamlar can yakıyor. Birkaç gün önce sofraların eşlikçisi olan domates 39 TL’den 119 TL’ye fırlamış. Patlıcan ise 239.99 TL ile adeta lüks tüketim sınıfına girmiş durumda. Temel ihtiyacımız olan ekmek bile nasibini almış; 12.5 TL’den 15 TL’ye yükselmiş.
Bir market sahibine sorduğumda aldığım cevap ise kan donduran cinsten: "Abi bayram yaklaşıyor, bu zamlar normal." Peki, gerçekten normal mi? Bayram, yardımlaşma ve paylaşma demek değil miydi? Ne ara bayramı, halkın cebine el uzatmanın yasal kılıfı haline getirdik?
Denetimsizlik mi, Anlaşmalı Zamlar mı?
Muş’ta gördüğümüz bu tablo, serbest piyasa ekonomisiyle açıklanamaz. Marketlerin ağız birliği etmişçesine aynı anda fiyat yükseltmesi, akıllara "fiyat karteli" şüphesini getiriyor. Maalesef şehrimizde hissedilir bir denetim mekanizması yok. Halk, bu kontrolsüz zam dalgası altında ezilirken, yetkililerin sessizliği fırsatçılara cesaret veriyor.
Batı dünyasında Noel gibi dönemlerde fiyatlar, herkes bayramı kutlayabilsin diye dibe çekilirken; bizde, Müslüman coğrafyasında Ramazan ve bayramın "soygun sezonuna" dönüştürülmesi büyük bir çelişkidir.
Nerede O Eski Hassasiyetler?
Şimdi sormak lazım: Tuttuğunuz oruç, kıldığınız namaz sizi bu vicdansızlıktan alıkoymuyor mu? Ramazan ayını bir kâr marjı fırsatına çevirmek hangi kitaba, hangi insanlığa sığar?
İstatistikler acı bir gerçeği yüzümüze çarpıyor: Muş, refah düzeyi bakımından %28.78 oranıyla Türkiye’nin sonuncu ili. Zaten ekonomik olarak en kırılgan olan bu ilde, insanların sırtına böylesine ağır bir yük yüklemek, sadece fırsatçılık değil, açıkça ahlaksızlıktır.
Unutulmamalıdır ki; vicdanı olmayan bir ticaretin sonu hüsrandır. Ve yine inanıyoruz ki; halkın rızkına göz diken bu zulmü, Yüce Allah asla karşılıksız bırakmayacaktır.