Altındaki fiyat artışı durmuyor. Gümüş, altından daha çok artıyor.

Neden ?

Aslında, altın ve gümüş miktar olarak aynı. Bir kilo gümüş, yine bir kilo. Değişmiyor. Değişen, altın ve gümüşün dolar karşılığıdır. Altın ve gümüşe karşı dolar ve diğer paralar değer kaybediyor.

Paranın değerini belirleyen matematik ifadeyi, Irving Ficher (1867-1947) adındaki ekonomist PT=MV şeklinde açıkladı. (P fiyatları, T mal ve hizmetleri, M paranın miktarını, V paranın dönüşüm hızını gösteriyor)

Bu formüle göre, M yani para miktarı artar ise P yani fiyatlar artıyor. Bazı ince noktalar var. Teknik olduğu için girmeyeceğim. Bilinmesi gereken şudur. Ulusal hasılanın miktarına bağlı olarak, her ekonomiye belli bir miktar para gereklidir.

Gerekli miktardan daha çok para piyasaya sürülür ise fiyatlar artışa geçer. Paranın kağıt ya da altın olması fark etmez. Nitekim, 16.Yüzyılda, İspanyollar Amerika kıtasındaki altınları toplayıp İspanyaya getirdikleri zaman İspanyada fiyatlar artmış idi.

Amerikan ekonomisinin talep ettiği dolar miktarından daha fazlası piyasaya sürülüyor ve fiyatlar artıyor. Şüphesiz bu kuralı, dolar basan otoriteler bilir. Gereğinden fazla dolar basmazlar. Ancak, Amerikada sorun var. Bütçesi açık veriyor. Açık bütçe, dolar basarak finanse ediliyor.

Yeni bir ekonomik durum daha ortaya çıktı. Dolar basmasalar dahi, önceden uluslararası piyasaya sürülen dolarlar Amerikaya geri dönüyor. Amerikan ekonomisi, ülkeye dışarıdan giriş yapan doları mas edemiyor. Amerikada, dolar basılmasa dahi fiyat artışı önlenemiyor.

Dolar uluslararsı rezerv para olduğu için merkez bankaları, dolar üzerinden yazılı ABD tahvillerini kasalarında tutuyordu. Başkan Trump'ın ekonomi politikalarına karşı Çin karşılık verdi. Elindeki ABD tahvillerini satıyor. Elde ettiği dolar ile ALTIN satın alıyor.

Japonya merkez bankası da elindeki ABD hazine bonalarını azalttı. En çok Brics ülkeleri ABD tahvili satıyor. Hindistan, Brezilya, Rusya ve İran Brics ülkesi ve ellerindeki ABD tahvillerini satıyorlar. Altın satın alıyorlar. Altın fiyatı artıyor.

Gümüş fiyatlarındaki artışa gelince;

Gümüş üretimde kullanılıyor. Güneş panelleri, elektrikli arabalar ve her türlü elektronik malzamenin içinde gümüş var. Üretim için gümüş talebi artıyor. Piyasada, fiziki gümüş azalıyor.

Gümüş üzerinden işlem yapan bankalar şorta düştü. Şorta düşme tabiri şudur. Sattıkları kontratların karşılığı kadar stoklarında mal mevcut değil. Ellerindeki gümüşten daha çok kontrat satmışlar. Gümüş tedarikinde zora düştüler. Şorta düşen bankalar gümüş bulmak için fiyatları artırıyor.

Gümüşte büyük sorun var. Şorta düşen bankalar iflas edebilir. Ederse, kontrat üzerinden gümüş satın alanların alacağı iflas masasına gider. Bu nedenle, gümüş üzerinden yatırım yapanlar, fiziken gümüş satın almalıdır.