YENİ JEOPOLİTİK MİZAN: PARÇALANAN AVRUPA VE TRUMP’IN İTTİFAK SATRANCI

Küresel güç dengeleri, kağıt üzerindeki eski ittifakların yerini "nokta atışı" iş birliklerine bıraktığı keskin bir viraja girdi. Avrupa Birliği’nin (AB) kendi içinde "Asli 6’lı" ve "Tali Üyeler" olarak resmen bölünmesi, bu yeni dönemin ilk büyük sarsıntısıdır. Ancak bu bölünme sadece bir iç mesele değil; Trump’ın küresel ittifakları parçalama stratejisinin bir yansımasıdır.

1. AB İçinde "İç AB": 6’lı Direktörlük ve İtalya ve Polonya Faktörü

Maliye, Euro, savunma ve kritik minerallerde ayrı karar alacak olan bu 6 ülke, AB’nin hantal yapısını bir kenara iterek "karar verici elitler" kulübünü kurdu.

  • ABD’nin İtalya Hamlesi: ABD’nin bir süredir İtalya gibi kilit devletleri yanına çekme ve özel savunma/teknoloji iş birlikleri kurma çabası, bu bölünmenin katalizörüdür. Roma’nın Brüksel’in hantal bürokrasisinden ziyade, Washington ile doğrudan bir hat kurma eğilimi, "Asli Avrupa" çekirdeğini kendi içinde bir savunma refleksine zorlamış olabilir.

    İtalya ve Polonya: Washington’un kıtada doğrudan angajman kurduğu bu iki ülke bir adım öne çıkıyor. Polonya askeri bir koç başı rolü üstlenirken; İtalya, Türkiye-ABD aksında Akdeniz enerji iş birliği için kilit bir müttefik adayıdır. * Enerji İş Birliği: İtalya’nın bu yeni denklemde Türkiye ile yan yana gelmesi, Akdeniz’deki enerji kaynaklarının transferi ve güvenliği konusunda Brüksel’den bağımsız, pragmatik bir "stratejik üçgen" (Türkiye-İtalya-ABD) oluşturma potansiyeli taşımaktadır.

  • Böl ve Yönet: ABD, AB’yi bir blok olarak karşısına almak yerine; İtalya ve Polonya gibi "yükselen" güçlerle ikili hatlar kurarak, Avrupa’nın tek ses olmasını imkansız hale getiriyor.

2. Trump’ın "Çomak" Stratejisi: Blokları Dağıtmak

Trump’ın başarılı olabilmesi için AB-Hindistan ve Çin-İngiltere ittifaklarına çomak sokması gerektiğini biliyoruz.

  • Avrupa’nın Yarılması: AB’nin "asli" ve "tali" olarak ikiye ayrılması, bu devasa blokların "ortak hareket kabiliyetini" yok ediyor. Karar mekanizması ikiye bölünmüş bir Avrupa, Hindistan ile kuracağı ticaret koridorlarında veya Çin ile yapacağı stratejik pazarlıklarda zayıf düşecektir.

  • Diplomatik Yumuşama (İran-ABD Hattı): İran ile ABD arasındaki gerilimin düşmesi ve diplomasinin öne çıkması, Trump’ın sahaya girmeden önce "çevresel pürüzleri" temizleme arzusudur. Bölgesel yangınları dindirerek, asıl hedefi olan Çin ve AB-Hindistan ticaret hatlarını bozmaya odaklanmaktadır.

3. Kritik Mineraller ve Ekonomik Egemenlik

6 ülkenin "Kritik Mineraller" başlığını bağımsız bir karar alanı olarak belirlemesi, yeni dünyanın enerji ve teknoloji savaşında "tali" üyelerin söz hakkını elinden almıştır. Bu hamle, ABD’nin bu kilit ülkelerle yapacağı ikili mineral ve teknoloji anlaşmalarının zeminini hazırlar.

Sonuç: Merkeziyetçi İttifakların Sonu

Dünya; Brüksel veya Birleşmiş Milletler gibi geniş yapılı mekanizmaların yönettiği bir yer olmaktan çıkıyor. Trump’ın "İkili Anlaşmalar" (Bilateralism) vizyonu, Avrupa’yı en zayıf yerinden bölmüştür. İtalya ve benzeri stratejik ortakların Washington hattına çekilmesiyle, AB’nin o eski "dev blok" görüntüsü tarihe karışmıştır.

Yeni denge şudur: Artık büyük masalar değil, küçük ama etkili "karar odaları" var. Trump’ın gelişiyle birlikte, bu odaların hangisinde kimin oturacağı, küresel koridorların rotasını belirleyecektir.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.