Emeklilik hakkını kazanan (özellikle EYT kapsamında) binlerce çalışanın, işten çıkış yapıp kısa süre sonra aynı iş yerinde Sosyal Güvenlik Destek Primi’ne (SGDP) tabi olarak yeniden işe başlaması, iş dünyasında en sık görülen senaryolardan biri haline geldi. Ancak bu süreçte yapılan kritik bir bordro hatası, hem işverenleri hem de mali müşavirleri ciddi bir vergi cezası riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Kümülatif Vergi Matrahı Sıfırlanmaz!

Bordro süreçlerinde en yaygın yapılan hata; personelin giriş-çıkış işlemiyle birlikte yeni bir dönem başladığı varsayılarak kümülatif gelir vergisi matrahının sıfırlanmasıdır. Birçok işletme, çalışanı tekrar %15’lik en alt vergi diliminden başlatmaktadır. Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) güncel görüşleri bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.

GİB Özelgesi Ne Diyor? (06.02.2024 - 3338 Sayılı Özelge)

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 06.02.2024 tarihli özelgede, konuya ilişkin yasal düzenlemeler şu iki temel ilke üzerine kurulmuştur:

1. Tek İşveren İlkesi: Personel, aynı takvim yılı içerisinde işten ayrılıp tekrar aynı işverene (aynı vergi kimlik numarasına bağlı işyerine) dönerse, bu durum vergisel açıdan "tek bir istihdam" süreci olarak kabul edilir.

2. Matrahın Devamı Zorunluluğu: Ocak ayından emeklilik tarihine kadar oluşan kümülatif gelir vergisi matrahı sıfırlanamaz. Personel tekrar işe başladığında, ayrıldığı tarihte hangi vergi diliminde (örneğin %20 veya %27) kaldıysa, yeni dönemdeki ilk maaşından itibaren o dilim üzerinden vergilendirilmeye devam edilmelidir.

İşverenleri Bekleyen Tehlike: Eksik Stopaj ve Cezalı Tarhiyat

Vergi matrahını sıfırlamak, kısa vadede personelin eline geçen net ücreti artırıyor gibi görünse de, bu durum "Eksik Stopaj" olarak değerlendirilir. Vergi incelemelerinde bu durumun tespiti halinde:

• Eksik ödenen vergiler faiziyle geri istenir.

• İşveren adına vergi ziyaı cezası kesilebilir.

• Bordro parametrelerinin hatalı kurgulanması, geriye dönük düzeltme beyannameleri ve ek maliyetler doğurur.

Sonuç olarak: İşletmelerin bordro yazılımlarını ve İK parametrelerini kontrol ederek, aynı yıl içinde emekli olup tekrar işe başlayan çalışanların matrahlarını kaldığı yerden devam ettirmeleri hayati önem taşımaktadır.