YAŞAMAYAN MEZHEBLER

A. Evzâi Mezhebi: Abdurrahman El-Evzâî (88-157 / 707-774).

Ehl-i hadis taraftan olan Abdurrahman b. Muhammed el-Evzâî, Şam'da doğdu» Beyrut'ta Öldü. Müstakil bir müctehid olan el-Evzâi, Ata b. Ebî Rabah, Zührîve Mekhûl'dan ilim tahsil etti. Kitab-ve Sünnet'e sıkı bir şekilde bağlı idi. Reye iltifat etmezdi. Bir müddet bumezheb Endülüs ve Şam'da tatbik edildi. el-Evzâî'nin görüş ve fetvalarını, Şafiî'nin K. el-Ümm adlı eseri ile İbn Kudâ-me'nin Muğnî adlı eserinde bulmak mümkündür.

B. Sevri Mezhebi: Süfyân Es-Sevrî (97-161 / 715-777)

Kûfe'de doğup Basra'da vefat eden Sevrî, ehl-i hadis taraftan bir fakih ve muhaddistir. K. el-Câmiu'1-Kebîr, K. el-Ferâiz ve Risale adlı eserleri vardır. Sevrî mezhebi* Horasan'da Hicri 600 senesine kadar yaşadı.

C. Leys B. Sa'd Mezhebi (94-175 / 701-788)

Mısır'da doğup orada ölen Leys b. Sa'd, muhaddis ve fakihti. İmam Malik ile ilmî yazışmalarda bulundu. Mezhebi vefatından kısa bir zaman sonra kayboldu.

D. Süfyân B. Üyeyne Mezhebi (Öl. 107-108 / 725-81*)

Küfe'de doğup Mekke'de vefat eden Süfyân b. Üyeyne, Zührî ve Şa'bî'den hadis okudu. Müsned ve Tefsir, adında iki eseri vardır.

E. Zahirî Mezhebi: Davud E/Zahîrî (Öl. 202-270 / 817-883)

Kûfe'de doğup Bağdad'da ölen Ebû Süleyman Davud b. Ali el-Isfehânî, Kitap ve Sünnet'in zahirine sarıldığı için kendisine Zahirî unvanı verildi. Kitap, Sünnet ve İcma delillerini kabul eden, Davud ez-Zâhİrî, kıyas ve reyi şiddetle reddetti. Ancak kaza konularında aciz kalınca delîl adi-altında kıyas delilini kullandı.

îbn Hazm (öl. 450) bu mezhebi canlandırmak için canla başla savundu, bu mezhebin prensip ve hükümlerini el-Muhallâ ve el-lhkâm adındaki eserlerinde kaydetti.

F, Taberî Mezhebi: İbn Cerîr Et-Taberî (224-310 / 838-922)

Taberistanh olan İbn Cerîr, Hanefî, Şafiî ve Maliki fıkhım öğrendi. Bununla beraber herhangi bir mezhebi taklid etmedi. Müstakil bir müctehid olarak hareket etti, fıkıh, tefsir ve tarih sahalarında eserler yazdı/En meşhur eserleri şunlardır:

1. Câmiü'l-Beyân an-Te'vili âyi'l-Kur'ân,

2. Târîhü'1-Ümem ve'1-Mülûk,

3. K. İhtlâfi'l-fukahâ.