17 Kasım 2026 KonyaParçalı Bulutlu 16°
Dolar50,4200+0,06%Euro55,3865-0,12%Gram Altın6.234,71-0,08%
Son Dakika

Adaletin iki nehri arasında

Ganj ile Nil Arasında Adalet ve Vicdan Yolculuğu ⚖️🌊

Bazen içimizde büyüyen duyguların nereye aktığını düşünürken kendimizi iki nehrin arasında buluruz. Bir yanda peygamberlerin hayatına sinen vahyin terbiyesi, öte yanda filozofların insan aklına emanet ettiği çetin sualler... Kimseden nefret edecek kadar uzun süre kin tutmadık; sevmekte ise hep eksiklerimiz oldu. Yine de hiç tanımadığımız birinin hakkı elinden alındığında içimizde yükselen o derin itiraz, bizi hep aynı hakikat çağrısına götürür.

Kendini Bilmek: Zulmün Failini Dışarıda Aramak 🔍

Hz. Âdem ile eşinin duasında insanı durduran en çarpıcı kelime “Kendimiz”dir. İnsan, zulmün failini daima dışarıda aramaya ne kadar da yatkındır. Sokrates’in hayatına yayılan kendini bilme çabası da bizi aynı çetin güçlükle karşı karşıya bırakır. Başkasının hükmünü sorgularken kendi hükmümüze hangi korkunun, hangi menfaatin karıştığını gerçekten görebiliyor muyuz?

Sabır ve Yalnızlık: Hz. Nuh’tan Epiktetos’a ⏳

Hz. Nuh’u düşününce aklımıza sabrın yıllarla ölçülen o ağır tarafı gelir. Sözünün karşılık bulmadığı günlerde bile sözünün mesuliyetini omuzlamıştı. Epiktetos’un insanın elinde olanla olmayanı ayırması, bu yalnızlığa başka bir pencereden bakmamızı sağlar. Bir hükmü değiştirmek elimizde olmayabilir; ancak o hüküm verilirken söyleyeceğimiz sözü esirgememek tamamen bizim kararımızdır.

Kudretin Karşısında: Hangi Güce Boyun Eğiyoruz? 🌙

Hz. İbrahim’in yıldızın batışına bakarken söylediği “Ben batanları sevmem” sözü (En‘âm 6/76), bugün hangi kudretin önünde eğildiğimizi sorgulatır. Platon adaleti ruhun düzeninde aramıştı. İçimizde korku söz sahibi olduğunda haklıya ne kadar yer kalır? Kendi itibarımızı koruma arzusu, bir başkasının haysiyetine dair hükmümüzü ne vakit ele geçirir?

Korku ve Cesaret: Firavun’un Karşısında Durabilmek ⚡

Firavun’a gönderilen Hz. Musa ile Hz. Harun’a “Korkmayın, ben sizinle beraberim” diye hitap edilir (Tâhâ 20/46). O ilahi hitapta korkunun adı açıkça geçer. Nietzsche’nin cesaret üzerine düşüncelerini okurken bu ayrıntı zihnimize takılır. Haksızlık karşısında konuşmanın bedelini hesap ederiz; fakat sustuğumuzda o bedeli kimin ödeyeceği çoğunlukla aklımıza çok geç gelir.

Haklılık Yanılsaması ve Ahlâk Yasası ⚖️

Yûsuf sûresinde nefsin temize çıkarılmadığını okuduğumuzda, haklı olduğumuz anları da hesaba katmak gerekir. Haklılık, insanın kendi payını görmesini bazen daha da güçleştirir. Kant’ın ahlâk yasası önünde kendine istisna tanımama fikri burada basit bir suale dönüşür: Kendimiz için istediğimiz hükme, hasmımızın lehine verildiğinde de razı olur muyuz?

Anlamak ve Dinlemek: Sükûnetin Gücü 🕊️

Hz. Yunus’un karanlıktaki duasında insanın kendi payını dile getirebilmesi, Kierkegaard’ın inanca dair düşüncelerinde ise insanın bütün varlığıyla üstlendiği karar insanı durdurur. Hz. Meryem’in kavmi önündeki sükûneti bize Simone Weil’in dikkat ahlâkını hatırlatır. Herkes hükmünü çoktan vermişken bir insanı anlayabilmek, bazen onun hakkında konuşmaya ara vermekle başlar.

Öfkenin Gölgesinde Adalet 🍂

Hz. Muhammed’e indirilen âyet, bir topluluğa duyulan kinin insanı adaletsizliğe sürüklememesini emreder (Mâide 5/8). Hannah Arendt’i okurken de haksızlığın gündelik işlerin arasına nasıl sessizce karışabildiğini düşünürüz. Bazen birinin hakkı öfkemiz yüzünden elinden alınır, bazense herkes işini her zamanki gibi yapar ve o hak kimsenin meselesi ol বলেই kaybolup gider.

İki nehrin arasında durduğumuzda artık içimizdeki duygunun hangi kıyıya ait olduğunu eskisi kadar merak etmeyiz. Bir gün, kendimize uzak bildiğimiz birinin hakkı yakınımızın menfaatiyle karşı karşıya geldiğinde ne yapacağız? Belki o insanı sevmek elimizden gelmeyebilir; ancak hakkını teslim etmek için sevgimizin yetişmesini asla bekleyemeyiz.

Okuyucu Yorumları

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Yazarın Diğer Yazıları